Centar sportskih nauka

Centar sportskih nauka

Centar za zdravlje, vežbanje i sportske nauke (Center for Health, Exercise and Sport Sciences – CHESS) je multidisciplinarna edukativna i istraživačka organizacija čiji je osnovni cilj pružanje ekspertize iz oblasti sportskih nauka, fizičke aktivnosti i zdravlja, treninga i unapređenja takmičarskih rezultata. CHESS ima četiri glavne oblasti delovanja:

Istraživanje zdravstvenih aspekata fizičke aktivnosti
Dijagnostika faktora povezanih sa vrhunskim sportskim rezultatima
Programiranje vežbanja u zdravstvene i takmičarske svrhe
Popularizacija znanja iz oblasti sportskih nauka

U okviru CHESS realizuju se brojni domaći i inostrani naučno-istraživački projekti koji se bave utvrđivanjem povezanosti gojaznosti i nivoa fizičke aktivnosti školske dece, uticajem unosa ergogenih supstanci  na sportska postignuća, analize takmičarske aktivnosti u kolektivnim sportovima, dijagnostike novih fizioloških parametara oporavka i treniranosti itd. Zajednički cilj svih istraživanja odnosi se na razumevanje faktora kontrole i adaptacije različitih aspekata humane lokomocije na molekularnom, ćelijskom, tkivnom nivou i nivou čitavog organizma.

U okviru projekta FIZIKUS, stručnjaci CHESS volonterski učestvuju u dizajniranju i realizaciji testiranja morfo-funkcionalnih i motoričkih sposobnosti svih učesnika u vežbanju. Jedinstven koncept testiranja uz upotrebu savremene dijagnostičke opreme podrazumeva individualni, sport-specifični pristup u laboratorijskim i terenskim uslovima, prema principima dobre istraživačke prakse. Kao rezultat testiranja, nastaju modelni programi za vežbanje i trening, zasnovani na preporukama Američkog koledža za sportsku medicinu (American College of Sports Medicine), Nacionalne asocijacije za trening snage i kondicioniranje (National Strength and Conditioning Association) i Evropske asocijacije za fizičku pripremu (European Physical Conditioning Association).CHESS gradi mrežu koja povezuje ugledne Univerzitetske nastavnike iz zemlje i okruženja u okviru popularizacije sportske nauke, zajedničkog projektnog rada i nastave na poslediplomskim studijama iz oblasti fizičkog vaspitanja, sporta i kineziologije na fakultetima u Srbiji, Hrvatskoj, Crnoj Gori, Bosni i Hercegovini, Španiji, Velikoj Britaniji, SAD. Saradnici CHESS su među osnivačima i funkcionerima Evropske asocijacije za fizičku pripremu (European Physical Conditioning Association). CHESS vrši neprekidnu promociju novih saznanja iz oblasti sportskih nauka putem pubikovanja najnovijih naučnih vesti, preporuka i specijalnih naučno-popularnih tekstova u štampanom i elektronskom obliku na Internet stranici CHESS. Posebno smo ponosni na saradnju sa akademskom izdavačkom kućom Data Status kroz priređivanje novih tekstova u okviru biblioteka iz oblasti sportskih nauka.

Veb sajt:: http://chess.edu.rs

Osobe sa povećanom telesnom težinom imaju značajno povećanu šansu da obole od većeg broja oboljenja, pre svega kardiovaskularnih. Veliki broj istraživanja u prethodnim decenijama je nedvosmisleno pokazao da osobe sa povećanim nivoom potkožnog masnog tkiva imaju narušen zdravstveni status. Ipak, izgleda da osobe sa istim procentom masnih naslaga imaju različite rizike od nastanka oboljenja u odnosu na distribuciju masnih naslaga!
Današnji stupanj civilizacije karakteriše nikad niži nivo fizičke aktivnosti ljudi. Trend smanjenja nivoa fizičke aktivnosti i fizičke forme evidentan je kod svih uzrasta, čak i dece, i poprima epidemijske razmere, posledično doprinoseći narušenom zdravstvenom statusu. Dalje, nove genereacije mobilnih telefona, pametni telefoni, dodatno povećavaju mogućnosti za bavljenje sedentarnim aktivnostima  poput surfovanja internetom ili igranja video igrica.

I sedmogodišnjaci fizički neaktivni

Objavljeno u Zdravlje
Pročitano 2498 puta
 Fizička aktivnost ostvaruje fascinantno pozitivne efekte na kompletan ljudski organizam, uključujući smanjenu gojaznost, poboljšanu kardiometaboličku funkciju ali i poboljšan psihološki status pojedinca. Novija istraživanja pokazuju značajno smanjenu incidence nivoa fizičke aktivnosti kod praktično svih uzrasnih kategorija, uključujući i adolescente.
Prednosti istezanja mišića pre fizičke aktivnosti su vrlo često dovođene u pitanje. Ipak, dobro je dokumentovano i opšte poznato da sportske performanse i rizici od povreda zavise od sprovođenja kompletne pretrenažne rutine. Statičko istezanje povećava pokretljivost mišića  istovremeno umanjujući krutost mišićnih tetiva čak i kod kratkog istezanja (5-30 sek.).   
Adekvatni metodi za razvoj motoričkih sposobnosti u sportu igraju vrlo važnu ulogu. Intenzitet i opterećenje su svakako parametri koji su od presudnog značaja za razvoj određenih sposobnosti. Međutim, izgleda da postoji još jedan vrlo važan parametar koji se vrlo često zanemaruje, to je dob dana.
Zagrevanje kao oblik pripreme za određene fizičke aktivnosti ima važnu ulogu iz više razloga: smanjuje krutost  mišića, poboljšava cirkulaciju, priprema telo za  povećanu aktivnost (stres), smanjuje rizik od povređivanja i poboljšava mišićnu kontrolu.
Fizička aktivnost se tradicionalno smatra imanentnim kvalitetom života dece i omladine.  Ipak, u poslednjih nekoliko decenija svedoci smo značajnog smanjenja nivoa fizičke aktivnosti dece i omladine, naročito kod osoba adolescentne dobi.
Produžena aktivnost maksimalnog intenziteta dovodi do nagomilavanja H+ jona u organizmu i padu Ph vrednosti koja je u značajnom delu odgovorna za pad efikasnosti i nastanak zamora. Već duži vremenski period je poznato da porast alkalnosti organizma neposredno pre aktivnosti produženih sprinteva može pozitivno da utiče na postignuće.
Vežbe istezanja predstavljaju standardnu proceduru zagrevanja u svim sportskim disciplinama, sa puno puta dokazanim efektom povećanja obima pokreta u tretiranim zglobovima. Decenijama je u ovu svrhu korišćeno statičko istezanje, koje kao efekat istezanja između ostalog ima i smanjenu krutost mišića. Ipak, ova akutna adaptacija mišića i tetiva izgleda da je barem delimično odgovorna za smanjenje sportskih performansi nakon vežbi istezanja.
Košarka predstavlja jedan od najpopularnijih sportova na svetskom nivou, sa preko 400 miliona registrovanih učesnika. Industrija opreme za ovaj sport je veoma aktivna, sa košarkaškim patikama kao verovatno najeksponiranijim proizvodom. Njihov specifičan izgled i ne mala cena često kod učesnika u ovom sportu ili kod njihovih roditelja provociraju jedno logično pitanje “Zašto su košarkaške patike baš takve i mogu li ja/moje dete da trenira u nekim drugim?”.
U poplavi sedentarnih i gojaznih osoba na svetskom nivou, postoji izražena potreba povećanog učešća u fizičkoj aktivnosti, kao značajnom segmentu integralne strategije poboljšanja zdravlja. I dok i dalje postoji generalni stav da je za poboljšanje parametara fizičke forme neophodno sprovoditi dugotrajne treninge u dužem vremenskom periodu, serija novijih naučnih saznanja ukazuje na veoma veliki efekat kratkih intrevalnih treninga visokog intenziteta (HIIT) na poboljšanja zdravstvene forme.
Insomnija predstavlja poremećaj sna, tj. nemogućnost osobe da zaspi ili da provede u snu predviđeni broj sati, sa najvećom incidencom na uzorku starije populacije.  U slučaju prolongiranog problema sa snom, posledice su najčešće problem sa pamćenjem, depresija, iritabilnost ali i povećan rizik od nastanka kardiovaskularnih oboljenja.
Dnevna fizička aktivnost je potrebna kako bi se unapredili ili održali elementi fizičke forme Nivo fizičke forme je jedan od najboljih prediktora dugovečnosti i dobrog zdravstvenog stanja s obzirom da prevenira nastanak velikog broja hroničnih oboljenja. Takođe, iako važan na uzorku relativno zdravih osoba, trening za razvoj fizičke forme je posebno značajan i na uzorku osoba sa različitim hroničnim bolestima, kao što je metabolički poremećaj, i preporučuje se kao jedan deo integralne terapije, uz primenu ostalih medikamenata.
Opšte je poznato da suplementacija ugljenim hidratima neposredno pre i tokom nastupa može da dovede do poboljšanja sportskog postignuća preko nekoliko različitih mehanizama, od kojih su najizraženiji očuvanje nivoa šećera u krvi i štednja endogenog glikogena. Ipak, u poslednjih deceniju ili nešto više, sve je zastupljenija hipoteza po kojoj ugljeni hidrati mogu da poboljšaju sportsko postignuće i preko uticaja na centralni nervni sistem, pre svega aktivacijom delova CNS-a odgovornih za motivaciju i nagradu.  

Strana 2 od 14